نکات مهم درباره ارتودنسي که شايد ندانيد

ارتودنسي درماني مختص دوران نوجواني نيست و بسياري از بزرگسالان نيز حتي در سنين بالا از اين درمان بهره مند مي شوند.پس بهتر است ابتدا کمي در مورد دندان ها توضيح دهيم. دندان ها در بسياري از افراد در زاويه درست و فاصله مناسب از هم رويش نمي کنند. در بعضي افراد دندان ها ممکن است خيلي نزديک به هم يا روي هم رويش پيدا کنند و بدين ترتيب نامرتبب و شلوغ خواهند بود.

نکته بعدي به تفاوت سايز فک و دندان ها برمي گردد، يعني امکان دارد فک کوچک بوده ولي دندان ها بزرگ باشند که دراين صورت دندان ها شلوغ به نظر مي رسند. برعکس اين حالت هم باعث مي شود، بين دندان ها فاصله ايجاد شود.

 درمواردي مانند، افتادن و از دست دادن زود هنگام دندان هاي شيري يا دائمي، برخي از انواع مشکلات پزشکي، تصادف و عاداتي مثل مکيدن شصت دست و... هم مي تواند منجر به بروز اين اختلالات شود. در آخر اينکه افراد زيادي که دچار نامرتبي دندان هستند گاهي با ظاهر خود مشکل دارند. ارتودنسي به آنها کمک مي کند لبخند زيباتري داشته باشند.

 ارتودنسي  چيست؟

ارتودنسي علم تصحيح روابط نامناسب فک و دندان و جفت و رديف کردن دندان هاي نامنظم است. درنهايت، با انجام ارتودنسي مشکلات مربوط به نظم، ترتيب و قرارگيري دندان ها در فک برطرف شده و فرد مي تواند با کيفيت بهتري غذا بخورد و از زيبايي بيشتري هنگام صحبت کردن و لبخند زدن برخوردار باشد.

 بهترين زمان ارتودنسي چه زماني است؟

زماني که ساختمان هاي صورت در حال رشد هستند، ارتودنسي راحت تر و ساده تر انجام مي شود و در زمان کمتري موفقيت بالاتري خواهد داشت.

سن مناسب ارتودنسي در دخترها قبل از 13 سالگي و در پسرها قبل از 15 سالگي است. اگر اين زمان سپري شود تصحيح روابط به زمان و انرژي بيشتري نياز دارد. البته در سنين بالا تر، بيشترين هدف درمان، مرتب کردن دندان ها و در سنين پايين تر بيشترين هدف درمان ارتودنسي، رفع اختلالات فکي و تغيير چهره است.

سن بيمار از اين نظر اهميت دارد که به ما نشان مي دهد چه امکاناتي براي درمان ارتودنسي در اختيار داريم. آيا زماني براي پيش درماني در اختيارمان است يا خير؟ يا اصلا چنين درمان هايي ضروري است؟ آيا از فاکتور رشد مي توان کمک گرفت يا خير؟ تمام جواب ها به سن بيمار ختم مي شود؛ به همين دليل بيماران را از نظر سني دسته بندي مي کنيم. البته فراموش نکنيد که تا زماني که دندان در دهان است مي توان اين درمان ارتودنسي را انجام داد و به قول معروف هيچ وقت دير نيست.

 دوره درمان ارتودنسي چند سال است؟

درمان ارتودنسي به طورمعمول حدودا يک سال ونيم تا 2سال و نيم طول مي کشد، البته به دنبال آن براي حفظ روابط بين دنداني بايد تا مدتي از پلاک نگهدارنده استفاده کرد. همانطور که گفته شد، مدت و زمان بستگي به نوع درمان و سن بيمار هم دارد.

درمان هاي ارتودنسي به چند صورت است؟

به 2صورت: 1. ارتودنسي متحرک 2. ثابت

روش ارتودنسي متحرک به طور معمول براي دختران از 9 تا 10 سالگي و براي پسران از 10 تا 11 سالگي مناسب است. همچنين درمان از طريق روش ثابت براي دختران 12 تا 13 سالگي(به بعد) و براي پسران 12 تا 14 سالگي(به بعد) انجام مي شود.

ارتودنسي متحرک چيست؟
از فک بالا و پايين بيمار قالب گرفته شده و پلاک بالا و پايين ساخته مي شود. ارتودنسي متحرک مزيت هاي خاص خود را دارد؛ از جمله بيمار مي تواند هنگام غذا خوردن آن را از دهانش بيرون آورده و بعد از استفاده ازمسواک و نخ دندان دوباره در دهانش بگذارد. اين روش ارتودنسي براي افرادي که سن کمتري دارند بهتر است، زيرا علاوه بر مشکلات دنداني، مي تواند ناهنجاري هاي استخواني فک ها را نيز رفع کند ولي در انجام حرکات دنداني محدوديت دارد.

 کدام نوع درمان ارتودنسي ارجحيت دارد؟

هر کدام از اين روش هاي درماني موارد تجويز خاص خود را دارد. روش متحرک ارتودنسي بيشتر براي بيماران زير 12 14 سال کاربرد دارد و بعد از آن به دليل تثبيت نسبي ساختمان هاي استخواني فک ها عملا روش ارتودنسي متحرک تاثير زيادي دربر نخواهد داشت. براي بيماراني که بالاتر از اين سن هستند معمولا درمان ثابت تجويز مي شود تا دندان ها در وضعيتي منظم تر در فک قرار گيرند.

اگر در سنين بالا نياز به تصحيح وضعيت استخوان فک ها وجود داشته باشد (که در بسياري از موارد در سنين پايين تر با درمان هاي معمولي و ارزان تر، ارتودنسي متحرک درمان پذير هستند). علاوه بر درمان ارتودنسي ثابت، جراحي فک نيز مد نظر قرار مي گيرد که توسط متخصص جراحي دهان و فک و صورت انجام مي شود.

ارتودنسي ثابت چيست؟
در ارتودنسي ثابت اجزاي کوچکي به نام «براکت» توسط مواد دندانپزشکي روي سطح دندان چسبانده مي شود و بدون اينکه به دندان آسيبي برساند، توسط سيم ها و کش هايي مخصوص، دندان ها به سمت مورد نظر سوق داده مي شود. در اين روش ارتودنسي همه اين اجزا ثابت بوده و بيمار نمي تواند به صورت دلخواه آنها را از دهان خود خارج کند. اين روش معمولا براي درمان هاي دنداني قابل اجراست، زيرا علاوه بر حرکت دادن دندان ها، ريشه هاي آنها را هم حرکت مي دهد، بنابراين متخصص ارتودنسي کنترل بيشتري روي دندان ها دارد.

عوارض ارتودنسي چيست؟
بيماراني که متقاضي درمان ارتودنسي هستند بايد بهداشت بسيارخوبي داشته باشند، چون در شرايط قرارگيري پلاک هاي متحرک و به خصوص براکت و سيم هاي ثابت رعايت بهداشت دهان مشکل تر مي شود و اگر بيمار دقت و تمرکز کافي در رعايت بهداشت خود نداشته باشد، دندان ها زير براکت و سيم هاي ارتودنسي به سرعت دچار پوسيدگي مي شوند.

مشکل بعدي احتمال برگشت درمان است. به اصطلاح «برگشت» بخشي جدايي ناپذير از درمان ارتودنسي است. اين وضعيت درصورتي که بيمار دستور متخصص را براي استفاده منظم از پلاک هاي نگهدارنده بعد از درمان ثابت ناديده بگيرد يا در بيماراني که توسط دندانپزشک غيرمتخصص ارتودنسي درمان شده اند، مشاهده مي شود.